Stress, de boosdoener van de komende eeuw

Als coach merk ik dat – voordat mensen mij inschakelen met een specifieke hulpvraag – ze al een tijd lopen te piekeren doordat bepaalde situaties stress bij hen veroorzaakt. Die stress slaan ze in zowel hun lichaam als in hun geest op.

Wat doet stress eigenlijk met jou? Mijn antwoord is eenvoudig: stress kan levensgevaarlijk zijn, voor iedereen. Dat zegt niet dat stress altijd direct heel ongezond is. Maar als je vaak en te lang stress ervaart en er niet goed mee om weet te gaan, kan stress veel schade aanrichten, zowel lichamelijk, metaal als emotioneel.

Hoe zat dat vroeger dan?

Om te begrijpen wanneer stress slecht voor je is, moet je weten hoe de stressreactie in ons lichaam is ontstaan en wat het nut ervan is. Daarvoor moeten we terug naar de tijd ver voor de beschaving, toen de mens nog leefde van vruchten en zelf gevangen wild. Het leven was in die tijd niet gemakkelijk. Om aan eten te komen moesten ze op jacht om dieren te doden. Dat was niet zonder gevaar. Om gevaarlijke situaties te overleven, moesten de jagers heel snel kracht kunnen leveren. Als er plotseling een beer voor hun neus stond, hadden ze immers twee keuzes: vechten of vluchten. Maar welke van de twee ze ook deden, ze hadden spierkracht en energie nodig om het gevecht te winnen of om harder te rennen en dat langer vol te houden dan de belager. Alleen als het lichaam van de jager daartoe in staat was, kon hij zo’n confrontatie overleven. Zo ontwikkelde er langzamerhand een systeem in het lichaam van de mensen, die als reactie op gevaarlijke situaties zorgde voor een hogere hartslag en ademhaling, zodat er tijdelijk extra veel zuurstof en voedingsstoffen door het lichaam gepompt konden worden. De hersenen werden vrijwel uitgeschakeld, behalve die functies die voor focus op de situatie zorgden. Alle lichaamsfuncties die energie kostten en niet bijdroegen aan vechten of vluchten, zoals het spijsverteringskanaal, werden uitgeschakeld. Dit systeem kennen we nu als stressreactie, veroorzaakt door adrenaline en, op de langere termijn, door cortisol, het stresshormoon.

Het vechten en vluchten van nu

De stressreactie is dus ontstaan omdat het een levensreddende reactie was. Alleen mensen die dit systeem hadden, konden overleven en zich voortplanten en zo dit systeem aan hun nakomelingen doorgeven. Ook wij bezitten een goed werkend stresssysteem. Dat systeem is echter niet optimaal aangepast aan onze huidige maatschappij. Stresssituaties kennen we zeker nog wel, zoals ruzie met de baas, een te hoge werkdruk, sociale contacten die aan alle kanten aan je trekken, een stressvolle gezinssituatie. Daarbij zijn echter twee verschillen met de situatie van de vroegere jagers: het gevaar houdt niet snel op, even wegrennen of vechten heeft geen zin, en bij het aanpakken van de problemen is geen grote fysieke inspanning vereist. Onze huidige stresssituaties zijn niet altijd gebaat bij onze stressreactie. Je wilt helder kunnen denken, je wilt juist niet alleen de focus leggen op lichamelijke activiteit. Je moet juist bij een hoge werkdruk af en toe kunnen ontspannen, wat heel moeilijk is als je hele lichaam klaar is om grote fysieke inspanning te leveren. Je wilt juist goed slapen om de volgende dag situaties weer aan te kunnen, maar je lichaam houdt je wakker omdat het volledig ingesteld staat op actie.

Constante stress kan zorgen voor een burn-out

Hoe ongezond is dat dan, het lichaam in actie? Het probleem is veel groter dan alleen maar slecht slapen en moeilijk kunnen ontspannen. De stressreactie zorgt er immers ook voor dat het specifieke afweersysteem onderdrukt wordt, net als de spijsvertering. Met als gevolg dat je te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt en je lichaam te weinig vecht tegen ziekteverwekkers. Bovendien heb je een constant verhoogde hartslag, wat slecht is voor je hart en bloedvaten. De niet-specifieke afweer zorgt voor een ontstekingsreactie. Door al deze dingen kan langdurige stress grote lichamelijke problemen veroorzaken, wat we kennen als een burn-out. Je lichaam raakt letterlijk opgebrand en uitgeput.

Doe waarvoor je gemaakt bent

Chronische stress is dus daadwerkelijk slecht voor je. Het makkelijkste advies is dan ook: vermijd alle stress. In de praktijk is dat echter niet eenvoudig. Je kunt stressvolle situaties niet altijd ontlopen en ook niet in één keer oplossen. Hoewel je daar wel naar moet streven, kun je andere dingen doen om de stressreactie van je lichaam te beperken. De oplossing zit in doen waar je echt zin in hebt. Als je zoekt naar dingen die je leuk vindt, als je dingen eet die je lekker vindt, met gelijkgestemden mensen omgaan en veel bewegen. Dan maken je hersenen stoffen aan die je een geluksgevoel geven. Je voelt je daardoor niet alleen even beter, waardoor je de stress vergeet, die stoffen remmen ook direct de gevolgen van het stresshormoon. Je kunt door voldoende gelukstoffen het effect van de stress op je lichaam in ieder geval tijdelijk remmen, zodat je afweer en spijsvertering goed op gang kunnen komen en je hart weer kan herstellen. Zulke geluksmomenten kunnen een goed tegenwicht bieden aan de stressmomenten. Als het lichaam tussen de stress door voldoende herstelmogelijkheden krijgt, neemt het gevaar van stress voor je gezondheid al een heel stuk af.

Ontdek dat het kan. Directe stress-release in nog geen 30 minuten. Ik verminder met mijn allernieuwste methodiek jouw stress level. Dit werkt lang door, zowel fysiek, mentaal als emotioneel. Ben je geïnteresseerd en wil jij dit ook? Neem dan contact met me op.

Bewaren

Add A Comment