Eenzaamheid in je team? Hoe ga jij daar mee om?

Voel jij je soms eenzaam in je team? Je bent niet de enige. Meer dan een miljoen Nederlanders voelen zich eenzaam. Als coach vertrouwen teamleden me toe dat ze ‘s ochtends met buikpijn in de auto stappen omdat ze opzien tegen weer een eenzame dag op hun werk. Eenzaamheid is een groot probleem, waar binnen teams niet altijd aandacht voor is. Het onderwerp zit nog in de taboesfeer.

Eenzaamheid op het werk is dodelijk en duur

Eenzaamheid is je niet (waardevol) verbonden voelen. De oorzaken van eenzaamheid lopen uiteen, denk aan: een ingrijpende gebeurtenis, ergens niet bijhoren, verlegenheid, gehoorschade, de toenemende flexibilisering en werken in kantoortuinen. Persoonlijke eigenschappen spelen hierin ook een rol. We werken tegenwoordig zo efficiënt, alles geautomatiseerd en met individuele targets, dat we er eenzaam van worden. De sociale cohesie op de werkvloer is ver te zoeken. De invloed van eenzaamheid is groot. Het ligt voor de hand dat ook leidinggevenden de effecten daarvan merken. Eenzaamheid is volgens sommige artsen bijna net zo dodelijk als roken of ernstig overgewicht. Gevoelens van eenzaamheid zorgen voor mindere prestaties en kunnen leiden tot fysieke klachten als slapeloosheid, verzwakt immuunsysteem en psychische klachten als angststoornissen en depressies met verzuim en verloop tot gevolg.

Eenzaamheid is niet altijd zichtbaar

Binnen teams zie ik als teamcoach: teamleden die snakken naar oprechte aandacht, en niet alleen een oppervlakkig praatje bij de koffiemachine op de gang. Ik zie ook teamleden die zich afzonderen. Die hun collega’s niet meer opzoeken. Ze voelen zich ‘niet begrepen’. Een zonderling, wordt niet altijd gezien als iemand die zich eenzaam voelt en eigenlijk graag mee wilt doen met de rest. Collega’s laten deze teamleden dan vaak met rust omdat ze hen minder toegankelijk vinden en daarom geen dingen meer met hen delen, waardoor ze niet alle informatie hebben om hun werk goed te doen. ‘Als ik zeg hoe ik me echt voel, ben ik geen onderdeel meer van de groep’ denken ze, met als gevolg dat ze hun emoties onderdrukken. Dit heeft impact op het groepssysteem.

Sociale, emotionele en existentiële eenzaamheid

Ik merk dat eenzame teamleden denken dat eenzaamheid iets is wat bij hen hoort, maar eenzaamheid is geen eigenschap. Het is een signaal dat ze behoeftes hebben waar niet aan wordt voldaan. Eenzaam is niet hetzelfde als alleen. Het gaat om de ervaring, het gevoel en dat is subjectief. Mensen zijn pas eenzaam als ze zich eenzaam voelen. Sociale eenzaamheid ontstaat als mensen weinig contact met collega’s hebben. Wanneer mensen hun gevoelens niet kunnen delen dan is er sprake van emotionele eenzaamheid. Eenzaamheid komt net iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen maar de verschillen zijn klein. Vrouwen voelen zich vaker emotioneel eenzaam, terwijl mannen vaker sociaal eenzaam zijn. De laatste jaren wordt ook veel gesproken over existentiële eenzaamheid. Hierbij gaat het meer over zingeving dan over je sociale banden in het team. Teamleden omschrijven die vorm van eenzaamheid als een verloren gevoel, geen eigen plek of rol in het (werk)leven kennen, een gevoel van zinloosheid. Een belangrijk item waar ik mee werk als teams opzoek zijn naar hun bestaansrecht.

Werkgever

Leidinggevenden doen er goed aan een oogje in het zeil te houden. Ze moeten het goede voorbeeld geven. Loop eens naar iemand toe in plaats van een mailtje te sturen. Haal een kop koffie extra als je voor jezelf haalt. Maak buddykoppels want wanneer er iets is, helpt het om je verhaal aan iemand kwijt kunnen. Slechts één persoonlijke band met een collega kan al het verschil maken. Blijf vragen hoe het gaat, ook als het teamlid stug reageert. Die aanspraak kan veel voor iemand betekenen, ook al lijkt dat niet zo. Voorkomen is beter dan genezen. Wat zou helpen is, als teamleden weer met elkaar samenwerken. Contact met collega’s is juist noodzakelijk als sociale buffer tegen eenzaamheid. Als je een goede band hebt, durf je zaken met elkaar te bespreken en om hulp te vragen. Elke relatie heeft oprechte aandacht nodig, zo ook de onderlinge relaties op de werkvloer.

Eenzaamheid raakt vaak ook je eigen gevoelens, daarom is het soms lastig om het erover te hebben. Maak dan gebruik van een onafhankelijke teamcoach, die kan helpen bij het creëren van een veilige werksetting. Die laat mensen vanuit gedeelde waarden, een doel en een visie samenwerken zodat iedereen zich op zijn plek voelt. Als de extra kosten een struikelblok zijn: die vallen weg tegen het verzuim dat je ermee voorkomt. Mijn ervaring is dat als eenzaamheid niet als een probleem wordt benaderd, teamleden er graag over praten. Soms blijven nare gevoelens bij iemand voortduren en lukt het iemand niet zelf aan de eenzaamheid te ontkomen. Dan is professionele hulp aan te bevelen. Maar doorgaans voelt een eenzaam teamlid zich al direct minder eenzaam als hij zich gezien, gehoord en geholpen voelt.

Add A Comment